Columns

Een loopprestatie uit het ongerijmde

Het neerzetten van een goede tijd op een loopevenement geeft altijd voldoening. Achteraf blijkt de prijs daarvoor te hoog als de loper met blessureleed te kampen krijgt. Herstel en een rustige trainingsopbouw is dan geboden. Maar wat als de loop waar je zo naar hebt uitgekeken er eerder is dan volledige genezing? Leren met pijn te lopen of vertrouwen op magie? Kenianen zijn getraind in het afzien met pijn. De gewone Nederlandse recreant of prestatieloper zoekt zijn heil bij een coolpack, de magie van manueel of fysiotherapeut, chiropractor of acupuncturist, of .. ontdekt de magie van startnummers.

We zouden een oud-clubgenote aanmoedigen op de Marathon van Amersfoort ter gelegenheid van het 750 jarig bestaan van de stad. In de voorbereiding op de marathon heeft ze meegedaan aan de Utrechtse Heuvelrugloop. Onverwacht eindigde ze op de 3e plaats in de categorie V35. De laatste grote stap om het podium te bestijgen werd haar fataal. Dag Marathon van Amersfoort met het bijzondere parcours door de stationshal, de dierentuin, de brandweer- en militaire kazerne.
Wij hebben ons voor de halve marathon opgegeven. Iemand van de organisatie gebaart dat we het startvak voor de recreanten moeten verlaten. Op onze startnummers is een groene sticker geplakt, die recht geeft op een startpositie vlak achter de prominenten. Nog voor het startschot heeft geklonken, zijn we zo al honderden lopers gepasseerd. Zullen we ze bij de finish ook nog voor zijn? Ik loop met startnummer 2601. Tijdens de wedstrijd trek ik mij aan een andere loper uit mijn leeftijdscategorie op. Lange tijd passeren we elkaar afwisselend, maar na het 15 kilometerpunt zie ik hem niet meer langszij komen. Bij de doortocht van de brandweerkazerne met glimmend opgepoetste rode wagens weet ik dat de finish niet ver meer is.
Vandaag is het lopen in een flow met als resultaat een nieuw clubrecord (CR) in mijn leeftijdscategorie: 1.37.33 (M60). Ook mijn loopmaatje Astrid levert een prachtige prestatie: 1.41.47 (V55). Op weg naar huis worden we gebeld. Zowel Astrid als ik zijn eerste in onze leeftijdscategorie geworden. We hebben de huldiging gemist, maar de blikken medailles voelen als van goud om onze nek.
Vijf dagen later staan we voor de 10 Engelse Mijl of 16,1 kilometer aan de start van de Midzomernachtcross in het Amsterdamse bos. Toen ik op de lagere school zat, spraken veel leerlingen nog over Bosplan. Het Amsterdamse Bos werd als werkverschaffingsproject in de economische crisis van de jaren 30 gepland en aangelegd. In zekere zin is het dus bijzonder in deze omgeving te lopen nu de wereld opnieuw in een economische crisis verkeert. Vanavond lijken de lopers daar niet bij stil te staan. Ook hun hightech kleding en schoenen wijzen er niet op dat de lopers zijn getroffen door financiële tegenslagen.
De cross loopt over degelijk aangelegde bos en fietspaden. Het is een mooie zwoele zomeravond. Er is geen kans op besmeurde schoenen of kleding tijdens deze “cross”. Ik loop een nieuw persoonlijk record (PR): 1.11.00. Mijn start nummer was 3312.

Achteraf gezien hebben de prestaties in Amersfoort en bij de Midzomernachtcross veel weg van hoogmoed voor de val. De voorbereiding op de Marathon van Amsterdam is door een overbelastingsblessure in het honderd gelopen. Voor conditieopbouw na de herstelfase rest er te weinig tijd. Hoe gaan Keniaanse lopers, die de wereld van het ene naar het andere loopevenement afreizen, met blessureleed om? In de literatuur over hardlopen wordt veel meer aandacht aan hun successen dan aan hun tegenslagen geschonken. Getracht is het succes te verklaren als een manier om uit de armoede te komen en uit de onterechte veronderstelling dat Keniaanse kinderen van jongs af aan meer zouden bewegen dan Europese kinderen. Onderzoek is verricht naar de opnamecapaciteit van zuurstof door de spieren. Doorslaggevend lijkt te zijn dat de ranke kuiten van Kenianen minder zuurstof verbruiken dan zware benen (2). Maar zijn die ranke kuiten alleen aan hardlopende Kenianen – en dan met name van de Kalenjin stam – voorbehouden? Misschien is er nog een noodzakelijke voorwaarde voor succes?

In zijn boek “Een kraal in Nairobi” verhaalt NRC Afrika correspondent Koert Lindijer (3) over zijn vriendschap met een Keniaanse krijger van de Samburu stam. Jonge krijgers worden getraind in het verdragen van pijn.

Kinderen houden in een spelletje om zich te harden zo lang mogelijk hun vinger in een vlam. Samburu’s die hun vingers branden .. steken hun vingers opnieuw in het vuur om de eeltlaag te verharden.

Het kunnen verdragen van pijn is van levensbelang als de krijger onverhoeds de strijd met een leeuw of ander roofdier moet aangaan. Voor zover ik weet heeft het aspect “hoge pijngrens” nooit als verklaring gediend voor het succes bij hardlopen van Kenianen. Meestal moet voor een topprestatie op de marathon na het 35 kilometerpunt pijn worden geleden. Het is de moeite van onderzoek waard of de Kalenjins net als de Samburu’s getraind worden in het verhogen van hun pijngrens. Verwantschap is er in ieder geval wel want de Samburu’s en de Kalenjins stammen af van de uit Soedan afkomstige Niloten.
Of onderzoek haalbaar is waarin de pijngrens van Keniaanse lopers vergeleken kan worden met de pijntolerantie van Europese lopers, valt te bezien?
In ieder geval is het uitgesloten om mijn pijngrens te verhogen als voorbereiding op de marathon van Amsterdam.

Gelukkig kan ik mijn startbewijs voor de hele omruilen voor de halve van Amsterdam. Bij het ophalen van mijn startbewijs, ben ik er allerminst zeker van te kunnen lopen. Maar de vrijwilligster die de enveloppe met het startnummer 20001 verstrekt, zegt de onweerstaanbare woorden: “Wat een mooi nummer. Met zo’n nummer moet u wel lopen!”
De startnummers voor Amersfoort en de Midzomernachtcross komen in mijn geestesoog als bijzondere nummers: de cijfers van de startnummers zijn opgeteld 9 (namelijk 2+6+0+1 of 3+3+1+2) en deelbaar door 3. Nu ontvang ik voor de 3de keer een startnummer waarvan de cijfers opgeteld als uitkomst het getal 3 is. Heb ik hier met getallenmagie (4) te maken? Getallenmagie gaat uit van de veronderstelling dat aan diverse getallen verschillende eigenschappen kunnen worden toegeschreven, zoals bijvoorbeeld:
3 veelzijdigheid, opgewektheid en talent;
8 materieel welslagen en betrokkenheid bij de wereld;
9 grote prestaties, inspiratie en spiritualiteit.
Kenianen zullen, vermoed ik, met hun startnummers vaak op een 8 uitkomen: reizen over de wereld en incasseren van prijzen. Ik geloof nu te weten waarom ik met mijn startnummers zulke goede prestaties in Amersfoort en op de Midzomernachtcross heb gelopen. Maar het getal 3? Van alles begint door mijn hoofd te spoken. Gaan de lopen een 3-eenheid vormen? Is 3 keer scheepsrecht? Wijst het getal er op dat ik vol goede moed en met talent de halve kan volbrengen? Toch ben ik niet helemaal gerust op de goede afloop.
Weldra zal het startschot klinken. Ik mis mijn vaste loopmaatjes Astrid en Lucas en het onderling toewensen van succes. Helemaal nu de kans bestaat dat ik zal uitstappen bij te veel last van mijn blessure. Niet zoals de Kenianen, zal ik door de pijngrens gaan. Maar de magie van het getal komt uit. Ik heb met mijn startnummer een loopprestatie uit het ongerijmde gelopen. De eindtijd 1.37.15 is net een nieuw CR op de halve marathon.
Op de hele marathon zijn Fa Adda en Theo Stelling in hun leeftijdscategorie kampioen van Nederland geworden, Lucas Bakker heeft zijn PR verbeterd en Astrid Caubo heeft met 3.34.08 een CR en een PR op de marathon gelopen. De winnende Keniaan Gilbert Yeagon legt een krijger waardig de laatste 150 meter op de marathon met kramp af. Zijn eindtijd: 2.06.17. Om geen illusies armer te worden, bekijk niet met welke startnummers zij zijn gefinisht.

(1) Pothaar, Ivo – Lopen doe je met je hoofd, Boekenplan, Maastricht, 2009
(2) Goetghebuer, Gilles – e-gezondheid.be, 2005; Larsen, Henrik – Noorderlicht, 11-7-2002
(3) Lindijer,Koert - Een kraal in Nairobi, Prometheus, Amsterdam, 1995
(4) Wilson, C. & Grant, J – Handboek van het ongerijmde, Het Spectrum, Utrecht/Antwerpen 1982

Boekentip voor feestdagen met hardlopers:
Lopen doe je met je hoofd
Ivo Pothaar
ISBN 978 90 8666 107 7
Uitgever www.boekenplan.nl



 


Pagina 1 van 41